Rekabet Yasağı Sözleşmesi Geçerlilik Şartları (TBK 444-447)

Rekabet yasağı, işçinin veya ortağın, sözleşme sona erdikten sonra belirli bir süre ve bölgede rakip bir işte çalışmamayı ya da faaliyette bulunmamayı taahhüt etmesidir; bu taahhüdün geçerliliği, ilgili kişinin ekonomik geleceğini hakkaniyete aykırı biçimde tehlikeye atmama sınırına tabidir.

Şekil ve Ehliyet Şartı

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) m.444 uyarınca fiil ehliyetine sahip olan işçi, işverene karşı, iş ilişkisinin sona ermesinden sonra herhangi bir biçimde onunla rekabet etmekten kaçınmayı yazılı olarak üstlenebilir; yazılı şekil şartına uyulmadan yapılan rekabet yasağı sözleşmesi geçersizdir.

Maddi Geçerlilik Şartları

Rekabet yasağının geçerli olabilmesi için işçinin, iş ilişkisi sırasında işverenin müşteri çevresi veya üretim sırları ile iş faaliyetleri hakkında bilgi edinmiş olması ve bu bilgilerin kullanılması hâlinde işverenin önemli bir zarara uğrama ihtimalinin bulunması gerekir; bu iki koşuldan biri eksikse rekabet yasağı hükümsüzdür.

Süre, Yer ve Konu Sınırlaması

TBK m.445 uyarınca rekabet yasağı, işçinin ekonomik geleceğini ölçüsüz ve hakkaniyete aykırı biçimde tehlikeye düşürmeyecek şekilde süre, yer ve konu bakımından sınırlandırılmalıdır; sınırlamaların bu ölçüyü aşması hâlinde hâkim, tüm koşulları değerlendirerek yasağın kapsamını veya süresini re'sen daraltabilir.

Azami İki Yıllık Süre

TBK m.445 uyarınca rekabet yasağının süresi istisnai hâller dışında iki yılı aşamaz; bu süreyi aşan sözleşme hükümleri, hâkim tarafından iki yıla indirilir.

Rekabet Yasağının Sona Ermesi

İşverenin, sözleşmeyi haklı bir sebep olmaksızın feshetmesi veya işçinin işverene yüklenebilecek haklı bir sebeple sözleşmeyi feshetmesi hâlinde rekabet yasağı sona erer; bu durumda işçi, iş sözleşmesinin sona ermesinden işveren sorumlu olduğu için rekabet yasağıyla bağlı tutulamaz.

Cezai Şart ve Tazminat

Rekabet yasağı sözleşmesinde, ihlal hâlinde ödenecek bir cezai şart öngörülebilir; ancak bu cezai şartın miktarı da hâkimin aşırılık denetimine tabidir ve işçinin ekonomik durumu dikkate alınarak indirilebilir.

Pratik Öneriler

Rekabet yasağı sözleşmesi hazırlarken süre, coğrafi bölge ve kapsamı somut ve ölçülü biçimde belirleyin; işçi tarafındaysanız imzaladığınız sözleşmenin bu sınırlara uygun olup olmadığını bir avukatla değerlendirin.

Bu makale bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Somut durumunuz için ekibimizle iletişime geçebilirsiniz.