Ayıplı Mal Davaları Nasıl Açılır?

Satın alınan bir malın, sözleşmede kararlaştırılan veya makul olarak beklenen özelliklere sahip olmaması hâlinde tüketici, kanunda sayılan seçimlik haklardan birini kullanarak bu durumun sonuçlarına karşı korunur.

Ayıp Kavramı ve Türleri

6502 sayılı Kanun m.8 uyarınca ayıp; malın ambalajında, etiketinde, tanıtma ve kullanma kılavuzunda, internet portalında ya da reklam ve ilanlarında yer alan özelliklerinden veya objektif olarak sahip olması gereken özelliklerden bir veya birden fazlasını taşımaması olarak tanımlanır. Ayıp, malın teslimi sırasında var olan açık veya gizli ayıp şeklinde ortaya çıkabilir.

Tüketicinin Seçimlik Hakları

Ayıplı mal karşısında tüketici; sözleşmeden dönme, bedel indirimi, ücretsiz onarım veya ayıpsız misli ile değiştirme haklarından birini seçebilir. Kanun m.11 uyarınca bu haklardan hangisinin kullanılacağı kural olarak tüketicinin serbest seçimine bırakılmıştır; satıcı, tüketiciyi belirli bir hakkı kullanmaya zorlayamaz.

Talep Edilebilecek Yol Neye Göre Sınırlanır?

Ücretsiz onarımın orantısız güçlük doğurması hâlinde tüketici, kalan üç haktan birini kullanabilir. Satıcı, tüketicinin seçtiği hakkı yerine getirmekle yükümlüdür; ancak seçilen hakkın yerine getirilmesinin satıcı için imkânsız olduğu veya orantısız külfet doğurduğu durumlarda diğer haklara geçiş de gündeme gelebilir.

Zamanaşımı Süresi

Ayıplı maldan doğan sorumluluğa ilişkin talepler, ayıp daha sonra ortaya çıkmış olsa bile malın tesliminden itibaren iki yıllık zamanaşımına tabidir. Satılan malın ayıplı olduğunu bile bile saklayan satıcı, bu süreye dayanamaz.

İspat Yükü

Malın ayıplı teslim edildiğinin ispatı kural olarak tüketiciye ait olmakla birlikte, malın tesliminden itibaren altı ay içinde ortaya çıkan ayıpların, teslim tarihinde var olduğu karine olarak kabul edilir; bu karinenin aksini ispat yükü satıcıya geçer.

Pratik Öneriler

Malın ayıplı olduğunu fark eder etmez satıcıya yazılı bildirimde bulunun ve fatura, garanti belgesi gibi kanıtları saklayın. Talebiniz kanunda öngörülen parasal sınırın altındaysa öncelikle tüketici hakem heyetine başvurmanız gerektiğini unutmayın.

Bu makale bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Somut durumunuz için ekibimizle iletişime geçebilirsiniz.