Tenkis Davası Nasıl Açılır? Saklı Pay ve Süreler

Tenkis davası, miras bırakanın saklı paylı mirasçıların yasal paylarını aşan tasarruflarının, bu payı aşan kısmının kanuni sınıra indirilmesi amacıyla açılan miras hukukuna özgü bir dava türüdür.

Tenkis Davasının Amacı

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK) m.560 vd. uyarınca tenkis davası, miras bırakanın yaptığı tasarrufların tamamen iptalini değil, yalnızca saklı payı ihlal eden kısmının kanuni orana çekilmesini sağlar. Tasarrufun geri kalan kısmı geçerliliğini korur.

Tenkis Davasının Şartları

Davanın açılabilmesi için öncelikle miras bırakanın vefat etmiş ve terekenin açılmış olması; ardından davacının saklı paylı bir mirasçı (altsoy, ana-baba veya eş) olması ve miras bırakanın sağlığında veya ölüme bağlı tasarrufla bu payı aşan bir kazandırmada bulunmuş olması gerekir. Miras bırakanın hayatı boyunca yaptığı olağan hediyeler ve adet üzere verilenler tenkise tabi değildir.

Zamanaşımı Süresi

Tenkis davası, mirasçıların saklı paylarının zedelendiğini öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl ve her hâlde vasiyetnamelerde açılma tarihinin, diğer tasarruflarda mirasın açılması tarihinin üzerinden on yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Bu süreler hak düşürücü nitelikte olduğundan, süresinde açılmayan dava reddedilir.

Görevli ve Yetkili Mahkeme

Tenkis davasına asliye hukuk mahkemesinde bakılır; yetkili mahkeme, miras bırakanın son yerleşim yerindeki mahkemedir. Tasarruf konusu birden fazla ise, tenkis sırası kanunda öngörülen belirli bir öncelik düzenine göre belirlenir.

İspat Yükü

Davacı, saklı payının ihlal edildiğini ve ihlale konu kazandırmanın miktarını ispatla yükümlüdür; bu kapsamda tereke mevcudunun ve miras bırakanın hayatta iken yaptığı kazandırmaların tam olarak tespit edilmesi önem taşır.

Pratik Öneriler

Saklı payınızın ihlal edildiğini düşünüyorsanız öncelikle tereke mevcudunu ve miras bırakanın yapmış olduğu tasarrufları (tapu kayıtları, banka hareketleri gibi) belgeleyin; zamanaşımı sürelerini kaçırmamak için vakit geçirmeden bir avukatla değerlendirme yapın.

Bu makale bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Somut durumunuz için ekibimizle iletişime geçebilirsiniz.