Telif Hakkı İhlali Şikayeti Nasıl Yapılır?

Bir eserin sahibinin izni olmaksızın çoğaltılması, yayılması veya kamuya sunulması, hak sahibine hem hukuki hem cezai yollara başvurma imkânı tanıyan bir telif hakkı ihlalidir.

Telif Hakkı Kapsamındaki Eserler

5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) uyarınca ilim ve edebiyat eserleri, musiki eserleri, güzel sanat eserleri ile sinema eserleri koruma altındadır. Eser sahibinin manevi hakları (adının belirtilmesi, eserin bütünlüğünün korunması) ile mali hakları (çoğaltma, yayma, işleme, temsil, umuma iletim) ayrı ayrı korunur.

Hukuki Yollar

Hak sahibi, ihlalin tespiti ve durdurulması (men davası), ihlal sonucu ortaya çıkan maddi durumun ortadan kaldırılması ve maddi-manevi tazminat davaları açabilir. FSEK m.68 uyarınca izinsiz kullanım hâlinde, sözleşme yapılmış olsaydı istenebilecek bedelin üç katına kadar tazminat talep edilebilir.

Ceza Yolu ve Şikâyet Süresi

FSEK m.71 ve devamı maddeleri uyarınca telif hakkı ihlali, çeşitli hapis cezalarını gerektiren bir suçtur; soruşturma ve kovuşturmanın yapılabilmesi için hak sahibinin şikâyette bulunması gerekir. Şikâyet, ihlalin ve failin öğrenildiği tarihten itibaren altı ay içinde yapılmalıdır; aksi hâlde şikâyet hakkı düşer.

İnternet Ortamındaki İhlallerde Başvuru Yolları

Sosyal medya ve video paylaşım platformlarındaki ihlallerde, öncelikle ilgili platforma doğrudan telif hakkı şikâyeti yapılabilir; ayrıca Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu'na (BTK) veya erişim sağlayıcısına başvurularak içeriğin kaldırılması talep edilebilir. İhlali gerçekleştiren kişiye noter onaylı ihtarname gönderilmesi, hem uyarı hem de delil niteliği taşır.

İspat ve Delil Toplama

Eserin kendisine ait olduğunu (eser sahipliği) ve ihlalin gerçekleştiğini gösteren ekran görüntüleri, yayın tarihleri ve varsa noter tespiti gibi deliller, hem hukuk hem ceza sürecinde belirleyicidir. Eserin daha önce tescilli olmaması, korumadan yararlanmaya engel değildir; FSEK koruması eserin oluşturulmasıyla kendiliğinden doğar.

Pratik Öneriler

İhlali fark ettiğinizde önce delilleri (ekran görüntüsü, bağlantı, tarih) kayıt altına alın; ardından platforma şikâyet ve gerekirse ihtarname yoluna başvurun. Şikâyet süresinin kaçırılmaması için ceza yoluna başvuracaksanız süreci geciktirmeyin.

Bu makale bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Somut durumunuz için ekibimizle iletişime geçebilirsiniz.