Tasarım Tescili Nasıl Yapılır? Tescilsiz Tasarım Koruması

Bir ürünün görünümünü oluşturan çizgi, şekil, renk ve doku gibi unsurlar, tasarım tescili yoluyla üçüncü kişilerin izinsiz kullanımına karşı korunabilir.

Tasarım Tescilinin Şartları

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) m.56 uyarınca bir tasarımın tescille korunabilmesi için yeni olması ve ayırt edici niteliğe sahip olması gerekir. Yenilik, aynı veya küçük farklılıklar içeren bir tasarımın daha önce kamuya sunulmamış olması; ayırt edicilik ise tasarımın bilgilenmiş kullanıcıda bıraktığı genel izlenimin, önceki tasarımlardan belirgin şekilde farklı olmasıdır.

Başvuru Süreci

Tasarım tescil başvurusu, TÜRKPATENT'e tasarımcı ve başvuru sahibinin bilgileri, tasarımın görsel gösterimi ve varsa çoklu başvuru kapsamında birden fazla tasarımla birlikte yapılır. Şekli inceleme ve kamu düzenine aykırılık denetiminin ardından, itiraz süresi geçtikten sonra tasarım tescil edilir.

Koruma Süresi

Tescilli tasarımlar, başvuru tarihinden itibaren beşer yıllık dönemler hâlinde yenilenerek toplam yirmi beş yıla kadar korunabilir. Bu süre sonunda koruma kendiliğinden sona erer ve tasarım kamuya mal olur.

Tescilsiz Tasarım Koruması

SMK uyarınca Türkiye'de kamuya ilk kez sunulan tasarımlar, herhangi bir başvuru yapılmaksızın üç yıl süreyle tescilsiz tasarım olarak korunur; ancak bu koruma yalnızca aynı tasarımın doğrudan kopyalanmasına karşı geçerlidir ve ispat yükü tamamen hak sahibine aittir. Tescilli tasarıma kıyasla çok daha sınırlı bir korumadır.

Tasarım Hakkına Tecavüz

Tescilli veya tescilsiz bir tasarımın izinsiz kullanılması, üretilmesi veya satışa sunulması hâlinde hak sahibi, tecavüzün tespiti, önlenmesi ve tazminat davaları açabilir; tescilli tasarımlarda ispat yükü daha hafif olduğundan hukuki koruma daha güçlüdür.

Pratik Öneriler

Piyasaya sürmeden önce tasarımınızı tescil ettirmeniz, ispat yükünü tersine çevirerek koruma seviyenizi önemli ölçüde artırır. Tasarımı kamuya açıklamadan önce başvuru yapmak, yenilik şartının kaybedilmesini önler.

Bu makale bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Somut durumunuz için ekibimizle iletişime geçebilirsiniz.